Batizado 2001

Door: Edwin "Pateta" Commandeur

Op het weekend van 20 en 21 oktober vond onze vijfde batizado plaats. Het eerste lustrum voor de groep. De groep is alleen maar groter geworden. Yaron (Goiabeira) vertelde dat het in Den Haag wel leek op een Capoeira explosie. Veel enthousiaste nieuwe mensen haken in op de sfeer in de groep en de energie van Capoeira. Deze batizado mochten we ook de nieuwe tak van Batuque uit Enschede verwelkomen, waar gevorderde Tineke (Ligeirinha) les geeft.

Zaterdagochtend 20 oktober schalmde een luid gegaap door de gymzaal in de Slichterstraat in Den Haag. Echter niet vanwege het vroege tijdstip. Mestre Nestor Capoeira, had ons in een kring om zich heen verzameld voor de warming-up. Het gegaap maakte onderdeel uit van een stretch. De warming-up vond gezamenlijk plaats onder leiding van Nestor. Onder het stretchen legde Nestor uit dat het belangrijk is bewust te zijn van wat er om ons heen gebeurd als we aan het trainen zijn. Dat begint al bij de warming-up. Sta je bijvoorbeeld niet te dicht op je buurman of buurvrouw? Nestor wilde dat we tijdens de batizado niet alleen aandacht gaven aan de oefeningen, maar dat we ook onze zintuigen probeerden te trainen. Nestor liet ons bijvoorbeeld kris-kras door elkaar heen rennen, meezingend met “São Bento me chama”, eerst langzaam en dan steeds sneller.

Voor de workshops werd de groep verdeeld in beginners, medium leerlingen en gevorderde leerlingen. De workshops werden zaterdag verzorgd door Mestre Paulão, Mestre Nem en Mestre Nestor Capoeira. Mestre Paulão, die een paar gevorderde leerlingen uit Brazilie bij zich had, vertelde dat hij ons het leven moeilijk ging maken. Het thema was wegdraaien, voornamelijk in negativa. Paulão hield zich aan zijn woord, want er zaten redelijk lastige bewegingen tussen. Het geleerde mochten we toepassen in een roda, waarbinnen drie duo’s met elkaar Capoeira speelden. Zo heb je zowel de energie van een grote roda, als de mogelijkheid om veel te spelen. Iets wat erg goed scheen te werken. De gevorderde leerlingen en Sapeca deden ook mee in de roda. Mestre Nem nam de tweede workshop voor zijn rekening bij de medium groep. Dat ging niet helemaal zoals Nem het gepland had. De eerste beweging die hij wilde oefenen was ook voor zijn eigen studenten te lastig. Net als vorig jaar sloot Nem zijn les af met een roda de samba, waar iedereen op het ritme van samba zijn heupen los kon schudden. Helaas deed hij dit jaar niet zelf voor hoe het moet. Nestor legde in zijn workshop uit dat binnen de Senzala groep het idee was ontwikkeld dat de voeten in de ginga een driehoek beschrijven. Wil je echter meerdere trappen achter elkaar maken, dan moet je niet helemaal terug naar base met het achterste been. Met Nestor oefenden we onder meer om twee meia luas de compasso achter elkaar te maken. Sommige mensen deden in hun enthousiasme meer dan zeven meia luas achter elkaar, om compleet duizelig de overkant van de zaal te bereiken. Het geheel van workshops werd afgesloten met een gezamenlijke roda.

Zowel zaterdag als zondagavond stond feijoada op het menu, een gerecht met bonen (feijão) en rijst (arroz) als hoofdingrediënten. Stevig batizado voedsel, waar we zoveel van konden opscheppen als we opkonden. Dat was voor de meesten ongeveer een bord vol.

In De Greve vond het ‘Festa de Capoeira’ plaats, die de ramen van De Greve goed heeft doen beslaan. Vladimir trad op met band en opende met het nummer ‘O canto da cidade’ van Daniela Mercury, waarna de dansvloer snel gevuld was met dansende mensen. Vulcão nam de menigte mee toen de percussie Axé begon te spelen, door bewegingen voor te doen. De mensen op de dansvloer volgden gretig. Sapeca en Servann (Sava) gaven een spetterende samba show, gehuld in nihiele glitteroutfits, Brazilian style. Dat is ook nog gefilmd door een kleine filmploeg die rondliep. Vladimir verraste iedereen door op gegeven moment ‘O, o, Den Haag’ in te zetten, wat luidkeels werd meegezongen, niet alleen door de Hagenezen. De leraren en meesters gaven een demonstratie van maculelê. De vloer was helaas te glad om Capoeira op te doen. Toen deejay Sava het overnam bleef de dansvloer gevuld, totdat we echt weg moesten uit De Greve. Een aantal mensen konden bij aankomst in de sporthal de slaap niet vatten en besloten om nog een potje Capoeira met elkaar te gaan spelen.

Zondag begonnen we de ochtend wederom met een gezamenlijke warming-up verzorgd door Nestor. Hij bracht het belang van de ginga nog eens onder de aandacht. Aan de ginga kon je volgens hem vaak al zien wat het niveau is van een capoeirista. Paulão legde verder het verschil uit tussen ‘entrada direita’ en ‘entrada indireita’. We gingen het laatste oefenen. Tesouras via indirect inkomen. Maar we moesten elkaar wel een beetje sparen voor de batizado. Dat gaf Paulão ons ook mee toen we aan het eind van de workshop een roda maakten. De tweede workshop op zondag bestond dan ook uit een lezing verzorgd door Nestor over de geschiedenis van Capoeira. Na de lezing van Nestor konden er vragen gesteld worden aan professor Bem-te-vi, Mestre Marreta, of aan Nestor zelf.

Roel (Pirulito) vroeg aan Mestre Marreta hoe deze dacht over het zingen van Capoeira liedjes in een andere taal dan Portugees. Deze antwoordde dat zolang het goede energie geeft er niks mis mee is. Bem-te-vi merkte op dat de portugese taal, een taal is die door alle capoeirista's 'gesproken' wordt. Als er liedjes in andere talen worden gezongen dan valt Capoeira als het ware uit elkaar.

Voor de uiteindelijke batizado moesten behoorlijk wat koorden klaargehangen worden. Zo'n 130. Er werd een kring gemaakt toen de batizado van start kon gaan. Vanwege het grote aantal koorden stelde Vladimir voor om niet eerst een ‘roda de mestres’ te houden, maar direct van start te gaan met het doopritueel. Vorig jaar verwachtten veel mensen een bijnaam te krijgen, maar toen schoot dit erbij in. Dit jaar had Vladimir aangekondigd dat iedereen op de batizado een bijnaam zou krijgen. Dat was nog een behoorlijke klus, met het aantal mensen dat een blauw koord ontving. De groep uit Enschede hadden allemaal al bijnamen, waaronder een paar hele sterke, zoals ‘Outro lado’, die zijn naam direct waarmaakte door de andere kant op te lopen als waar Vladimir hem heen dirigeerde (niet expres), en ‘Primitivo’, een batuquero in het bezit van een behoorlijk woeste haardos. Sommige bijnamen, die ter plekke werden verzonnen, waren erg gewaagd. Bijvoorbeeld ‘Segundo andar’, voor Anne uit Den Haag, vanwege haar lengte en Goiabeira voor Yaron , omdat hij er altijd vrij gebogen bij staat. Een erg grappig spel was het spel tussen Professor Dengoso en Manuel (Italia), die zijn ‘peetvader’ direct uitbundig om de nek vloog nadat deze hem gevloerd had. Tijdens het eten vroegen we hem of dit zijn Italiaanse temperament was. Italia nuchter: “misschien was het wel gewoon gekte”. Marlon (Dos Brincos) uit Den Haag waagde het om Contra-mestre Requeijão een cabeçada te geven bij het starten van het spel. Deze verrastte Requeijão gaf later een (welverdiende) martelo tegen de wang van Marlon, waarop het spel gestaakt en later weer hervat werd. Een aantal leerlingen die zich goed hebben ingezet voor Capoeira gingen direct naar het blauw-witte koord. Dat waren Tom (Girafa), Mau, Marieke (Cajá) en Mieke (Bicinho). Instrutora Sapeca zocht de grootste mensen uit de groep uit om mee te spelen, zoals Barry (Barril) en Edwin(Genio). Klein, eeuwig glimlachend, maar o zo gevaarlijk met haar snelle armada’s en meia luas. Dat heeft Martijn (Maucriado) aan de lijve kunnen ondervinden, toen een meia lua van Sapeca zijn voorhoofd schaafde, al eerder dit weekend. Bij het bedanken van de speciale gasten werd ook Servann (Sava) bedankt voor het organiseren en in goede banen leiden van deze batizado, wat echt een wereldtaak is geweest. Ook Roel (Pirulito) werd bedankt voor zijn enorme inzet voor Batuque. Nederland is klein en aldus Vladimir, onze eigen nomaad, liet Roel dat samen met hem zien. Da volto ao mundo, was volgens Vladimir net zo goed een gedeelte van Capoeira buiten de roda als binnen de roda.

De batizado werd afgesloten in het Syndicaat, waar Sapeca nog een samba les gaf beneden, in de tijd dat we moesten wachten tot boven een tango avond was afgelopen. Tijdens het open Batuque podium voerden Roos en Bettine een surrealistisch theaterspel op, dat de perfekt passende titel ‘Vreemde vogels’ droeg. Vooral de gekke, onverwachtse wendingen, maakten het stuk heel erg kostelijk. Edwin (Genio) en Ellen (Panela), in traditionele Hollandse klederdracht, lieten ons genieten van een stukje echte Hollandse cultuur, te weten de klompendans. We lagen werkelijk slap van het lachen. Op een melodietje dat overstroomde van Hollandse kneuterigheid, klakten de klompen ritmisch op de grond. Daar moeten de Brasileiros wel van genoten hebben. Edwin (Pateta) speelde met Mara (Margarida) het nummer ‘Sacrifice’ van Anouk, waarna eerst Lonneke(Lagarta) en daarna Yaron(Goiabeira) ter plekke besloten ook enkele nummers te spelen. Ten slotte trad Vladimir nog eens op met Servann (Sava), die zong, en Ludwig (Beetle) op drums. Een geslaagd open podium en een geslaagde batizado.